//
vous lisez...
politique

Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου από τις Αναμνήσεις του Άγι Στίνα

3

Από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας και σ’όλη τη διάρκειά της τα κρατητήρια καί της Γενικής καί της Ειδικής Ασφάλειας και όλων των αστυνομικών τμημάτων και σταθμών σ’όλη τη χώρα ήταν ασφυκτικά γεμάτα από πολίτες όλων των επαγγελμάτων και όλων των ηλικιών. Άλλοι κάνανε αμέσως μετά τη σύλληψή τους δήλωση, άλλοι στέλνονταν στα νησιά ή στο στρατόπεδο της Ακροναυπλίας με αποφάσεις των Επιτροπών Ασφαλείας ή και μόνο του Μανιαδάκη και άλλοι στα δικαστήρια κι από εκεί στις φυλακές. Αρκετοί έκαναν δήλωση από την εξορία ή από τη φυλακή. Τα κρατητήρια όμως ποτέ δεν αδειάζανε. Τα κενά συμπληρώνονταν αμέσως. Οι συλλήψεις επί Μεταξά ήταν απίστευτες σε αριθμό. Επίσημα στοιχεία ποτέ δεν έχουν δοθεί δημόσια. Αλλά δίχως υπερβολή εκείνοι που είχαν συλληφθεί πρέπει να ήταν πάνω από 50.000. Η δήλωση μετανοίας είναι κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες απαράδεκτη για έναν αγωνιστή. Αλλά ακόμα περισσότερο απαράδεκτο κι εξευτελιστικό ήταν το περιεχόμενο της δήλωσης : « Καταδικάζω τον κομμουνισμόν ως φθοροποιόν δια την πατρίδα, την οικογένειαν, την θρησκεία κλπ κλπ ». Οι δηλωσίες αφού υπέγραφαν αυτή την εξευτελιστική δήλωση, καλούνταν στην Ασφαλεια και εκεί τους ζητούσαν να αποδείξουν εμπράκτως τη συνέπειά τους και την ειλικρίνειά τους σχετικά με την καταδίκη του κομμουνισμού ως φθοροποιού κλπ., δηλαδή να προδώσουν τους συντρόφους τους. Εάν αρνούνταν τους ξανάστελναν στο στρατόπεδο ή στο νησί ή στη φυλακή.

Τα προανακριτικά μέσα ήταν τα κλασικά αστυνομικά προανακριτικά μέσα : γροθιές, κλωτσιές, χαστούκια και φάλαγγα. Και για λόγους υγείας, όπως λέγανε, ένα ποτηράκι ρετσινόλαδο. Άγριες φωνές, απειλές, βλαστήμιες, το πιο βρώμικο λεξιλόγιο του υπόκοσμου συνόδευε το ξύλο.

Από τον τεράστιο αυτόν αριθμό των συλλήψεων, πολύ λίγοι ήταν αυτοί που είχαν συλληφθεί για αντιδικτατορική δράση. Για όλους τους άλλους το μόνο κριτήριο ήταν το αριστερό παρελθόν τους κι ακόμα απλές υπόνοιες για τις πολιτικές ή επιστημονικές προτιμήσεις τους. Οι συλλήψεις ήταν μια απαραίτητη καθημερινή λειτουργία της μεταξικής κοινωνίας, όπως η παραγωγή και το εμπόριο. Οι εφημερίδες έπρεπε κάθε μέρα να γράφουν για συλλήψεις και κάθε μέρα πλήθος μετανοούντων αποκηρύσσανε από τις στήλες τους τον κομμουνισμό.

Από τις πρώτες επίσης μέρες η δικτατορία εστράφηκε με λύσσα εναντίον ενός από τους πιο επικίνδυνους εχθρούς της : τα βιβλία. Χιλιάδες και χιλιάδες βιβλία κατασχεθήκανε σε σπίτια, σε βιβλιοθήκες, σε βιβλιοπωλεία, σε τυπογραφεία, σε εκδοτικούς οίκους. Έναν αρκετά σημαντικό αριθμό απ’αυτά τα κλέβανε οι σμπίροι του καθεστώτος και τα μοσχοπουλούσανε κατόπι κρυφά. Τα άλλα τα συγκεντρώνανε σε σωρούς και σε κεντρικά μέρη και τους βάζανε φωτιά. Εκεί, σ’αυτές τις φωτιές, καίγονταν και γίνονταν στάχτη ό,τι καλύτερο, ό,τι πολυτιμότερο έδωσε η ανθρώπινη σκέψη. Είναι γνωστό ότι στον κατάλογο των απαγορευμένων βιβλίων ήταν και ο επιτάφιος του Περικλή.

Η λογοκρισία ήταν αμείλικτη και ηλίθια. Πνευματικά σαράβαλα και μεσαιωνικοί βρυκόλακες είχαν αναλάβει τη διεύθυνσή της. Ύποπτη γι’αυτούς ήταν κάθε λέξη που μπορούσε να δώσει αφορμή για σκέψη.  Έπρεπε να σβήσει από τη χώρα κάθε ίχνος πνευματικής ζωής. Η μόνη πνευματική τροφή δεν έπρεπε να είναι άλλη από τους λόγους του δικτάτορα.

Τα συνδικάτα διευθύνονταν από το υπουργείο Εργασίας. Οι εργάτες ήταν υποχρεωτικά μέλη, πιο σωστά δίνανε υποχρεωτικά την συνδρομή τους για να μισθοδοτούνται οι διορισμένοι από τον Δημητράτο εργατοπατέρες.

Η Πρωτομαγιά, η ημέρα που οι εργάτες όλου του κόσμου δίναν τα χέρια πάνω από τα σύνορα και τις πατρίδες και διακηρύσσανε ότι αποτελούν μία ενιαία παγκόσμια τάξη, καθιερώνεται από τη δικτατορία σαν εθνική εορτή των ελλήνων εργατών. Εσκεμμένη ενέργεια για να αλλοιώσουν τον επαναστατικό και διεθνιστικό χαρακτήρα της. Αυτονόητο είναι ότι εκείνοι που διορίζονταν στις διοικήσεις των Δήμων, των Κοινοτήτων, των Συνεταιρισμών, των Συνδικάτων ήταν, και δε μπορούσαν παρά να ήταν, από τα πιο δουλοπρεπή και ανυπόληπτα στοιχεία.

Οι νέοι και οι νέες οργανώνονται με νόμο στην ΕΟΝ (Εθνική Οργάνωση Νεολαίας). Εκεί τους γίνεται συστηματική φασιστική διαπαιδαγώγηση. Εκτός από την προγραμματισμένη πλύση εγκεφάλου, παρελαύνουν στους δρόμους με το γερμανικό βήμα της χήνας, χαιρετούν με ημιανάταση της δεξιάς χειρός. Η οργανωτική διάρθρωση της ΕΟΝ είναι αυστηρά στρατιωτική, με τη στρατιωτική πειθαρχία και με όλους τους βαθμούς της στρατιωτικής ιεραρχίας. Το κυριακάτικο εκκλησίασμα ήταν για όλους υποχρεωτικό. Η εκκλησία στάθηκε πάντα στο πλευρό της αντίδρασης, και η θρησκεία ήταν και είναι από τα πιο αποτελεσματικά μέσα για την αποβλάκωση του λαού.

Η στολή των μελών της ΕΟΝ θύμιζε κι αυτή SS. Φυσικά η δικτατορία διακήρυσσε ότι στην ΕΟΝ οι νέοι και οι νέες διαπαιδαγωγούνταν με τις αρχές του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού. Θα περάσουν αρκετά χρόνια για να αποκαλυφθεί δημόσια τί πραγματικά γινόταν σ’αυτήν την ελληνοχριστιανική οργάνωση : διαφθορά, όργια, καταχρήσεις.

Όπως σε κάθε δικτατορία, η αυθαιρεσία και η δουλοπρέπεια βασιλεύουν. Οι αξιωματικοί, οι στρατιώτες, οι χωροφύλακες, οι αστυφύλακες, τα μέλη της ΕΟΝ άρρενα και θήλεα μπορούσαν να κάνουν ό,τι τους γουστάριζε, να συλλαμβάνουν, να δέρνουν, να βρίζουν, να απειλούν, να εκβιάζουν. Όποιος τολμούσε να τους καταγγείλει, θα έτρωγε ένα γερό ξύλο και ίσως θα στέλνονταν εξορία, επειδή « συκοφαντούσε τις αρχές κλπ. ». Ο κοντοπίθαρος δικτάτορας, αυτός που ποτέ δεν τον εμπιστεύτηκε ο λαός σαν πολιτικό και που γι’αυτό έτρεφε ένα βαθύ μίσος εναντίον του λαού, προβάλλεται τώρα από τον συρφετό, που από τα υπόγεια της κοινωνίας αναρριχήθηκε στις κορυφές της, σαν η μεγαλύτερη μορφή της ελληνικής ιστορίας. Ανακηρύσσεται πρώτος εργάτης, πρώτος αγρότης, πρώτος, πρώτος κλπ κλπ.

Και όμως αυτό το καθεστώς κράτησε μέχρι της καταλήψεως της χώρας από τα γερμανικά στρατεύματα. Κι αυτό το ίδιο διεξήγαγε τον πόλεμο. Καμιά σοβαρή αντίδραση δεν εκδηλώθηκε εναντίον του σ’όλα αυτά τα χρόνια από τον Αύγουστο του ‘36 μέχρι τον Απρίλη του ’41. Το Κίνημα της Κρήτης τον Σεπτέμβρη του ’38 δεν ήταν με καμία έννοια λαϊκή εξέγερση. Ήταν ένα αντιδικτατορικό κίνημα οργανωμένο από απότακτους αξιωματικούς που δεν παρέσυρε μάζες και δεν βρήκε καμία σοβαρή απήχηση στο λαό. Η κυβέρνηση πανικοβλήθηκε και κινητοποίησε εναντίον του στρατό και στόλο. Κατεστάλη γρήγορα δίχως σοβαρή αντίδραση. Εκείνο που το διέλυσε ήταν η αδιαφορία των μαζών.

Εκείνος που είχε τη δύναμη να ανατρέψει το καθεστώς ήταν μόνο οι εργαζόμενες μάζες. Αλλά οι εργαζόμενες μάζες είχαν σ’όλο αυτό το διάστημα περιπέσει στην αδιαφορία και την παθητικότητα. Και όμως αυτές οι αδιάφορες μάζες, ήταν αυτές οι ίδιες που τον Μάη του ’36 είχανε συγκλονίσει το καθεστώς και είχανε κάνει τους εκπροσώπους του να παραλύσουν από το φόβο. Το κομμουνιστικό κόμμα και οι δημοκρατικοί σύμμαχοί του τις ημερώσανε τότε, τις ευνουχίσανε και τίς έκαναν ανίκανες να αντιδράσουν. Η ηθική κατάρρευση, ο διασκορπισμός και η αδιαφορία, η παθητικότητα, ήταν το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της σταλινικής πολιτικής του ’36.

Κανείς άλλος έξω από τις εργαζόμενες μάζες ούτε και ήθελε ούτε και μπορούσε να ανατρέψει το καθεστώς. Ο στρατός, δηλαδή οι αξιωματικοί, η αστυνομία, η χωροφυλακή ήταν τα όργανα μέσω των οποίων ασκούνταν η δικτατορία. Και ήταν κυριολεκτικά ασύδοτα. Οι καπιταλιστές είχαν το ιδεώδες γι’αυτούς καθεστώς. Ούτε απεργίες, ούτε διαδηλώσεις, ούτε και τολμούσαν οι εργάτες να διεκδικήσουν ζητήματα.

Από τους αστούς πολιτικούς αρχηγούς, ορισμένοι εξορίστηκαν, αλλά οι περισσότεροι ήταν απλώς υπό επιτήρηση. Και φυσικά κανείς απ’αυτούς δεν είχε ούτε τη δύναμη ούτε και τη διάθεση να κινηθεί για να ανατρέψει τον Μεταξά. Οι άνθρωποι μάλλον βρήκαν την ησυχία τους. Εξ’άλλου, όσοι θα μπορούσαν να ήταν επικίνδυνοι για το καθεστώς, φρόντισαν να πεθάνουν : Κονδύλης, Παπαναστασίου κ.α.

Η δράση του ΚΚΕ σ’όλη τη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας ήταν αποφάσεις και τίποτε άλλο από αποφάσεις : διαπιστώσεις, εκτιμήσεις, προοπτικές, καθήκοντα. Διαπιστώνει : διάλυση της οικονομίας, ξεπούλημα της χώρας στους ξένους, αυξανόμενη αγανάκτηση του λαού κλπ. Καλεί τα, ανύπαρκτα φυσικά, αστικά πολιτικά κόμματα σε κοινό μέτωπο για την ανατροπή της δικτατορίας και καθορίζει με λεπτομέρειες σειρά από καθήκοντα για τα μέλη του κόμματος.

Δεν ξέρω αν τα μέλη παίρναν στα σοβαρά αυτά τα καθήκοντα και αν επεχείρησαν ποτέ να « ξεσηκώσουν » τις μάζες. Εκείνο που ξέρουμε είναι ότι οι μάζες δεν « ξεσηκωθήκανε ». Και εκείνο που περισσότερο ξέρουμε από όλη την ιστορική πείρα είναι ότι οι λαϊκές εξεγέρσεις δεν παραγγέλλονται και δεν προκαλούνται από αποφάσεις κομμάτων. Είναι αυθόρμητα κοινωνικά φαινόμενα που κατά κανόνα έχουν την κακή ή την καλή συνήθεια να ξεσπάνε όταν κανείς δεν τις περιμένει. Και κατά κανόνα όταν αυτές ξεσπάνε, βρίσκουν τα « κόμματά τους » από την άλλη μεριά του οδοφράγματος. Αυτός είναι ο κανόνας, και το Κομμουνιστικό κόμμα με τη δράση του το Μάη του ‘36 δεν τον διέψευσε. Θα περάσουν χρόνια για να ξαναβρούν οι μάζες τον εαυτό τους και πάντα στο πρόσωπο μιας νέας γενιάς.

Εκείνο που έκανε το ΚΚΕ σ’όλα τα χρόνια της δικτατορίας, είναι αυτό το ίδιο που έκανε κι ο Μεταξάς, αυτό για το οποίο επεβλήθηκε η δικτατορία στη χώρα : η πνευματική προετοιμασία των λαϊκών μαζών για το σφαγείο.

2

1

Publicités

Discussion

Pas encore de commentaire.

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s

Catégories

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Rejoignez 55 autres abonnés

%d blogueurs aiment cette page :